عرضه اولیه پول (ICO) چیست؟

ICO چیست؟

این روزها واژه ICO (عرضه اولیه پول) در همه جا شنیده می‌شود. تقریبا غیرممکن است که چیزی در مورد بلاکچین و ارزهای دیجیتال شنیده باشید و اسم ICO به گوشتان نخورده باشد. اتفاقاتی مانند جمع‌آوری کمک‌های مالی ۲۳۲ میلیونی از طریق توکن Tezos یا ۲۵۷ میلیون توکن Filecoin مورد توجه مطبوعات واقع شد و باعث شد تا این مدل تامین بودجه بسیار محبوبیت پیدا کند.

علی‌رغم رشد بی سابقه ICOها، حتی شرکت‌هایی مانند Tezos به دور زدن مقررات در رابطه با قوانین موجود در بازار اوراق بهادار و تقلب متهم شدند و مشخص نیست سرمایه گذارانی که در طول ICO اقدام به خرید سهام یا همان توکن کرده‌اند، شاهد بازگشت سرمایه خود باشند یا نه. شرکت‌های بزرگ و حتی استارت‌آپ‌های زیادی در این مدت توانستند در بستر بلاکچین، میلیون‌ها دلار را به روش ICO جمع‌آوری کنند. این دسترسی غیر متمرکز به سرمایه، کاربردهای بلاکچین را به شیوه‌ای عظیم افزایش داد. اما این محبوبیت افزایش‌یافته، مسائل و مشکلات زیادی را نشان داد و ثابت کرد که این مدل باید تکامل یابد.

ICO به چه معناست؟

ICO در لغت به معنای عرضه اولیه پول یا همان Initial Coin Offering است. در عمل به فرایندی گفته می‌شود که در آن کمک‌های مالی جمع‌آوری می‌شود. پول در این جمع آوری به صورت یک توکن ایجاد شده و فروخته می‌شود. این توکن در بستر یک بلاکچین پیاده می‌شود که امروزه اکثر توکن‌های موجود از بلاکچین اتریوم برای این کار استفاده می‌کنند. در سراسر دنیا بسیاری از شرکت‌ها یا حتی گروه کوچکی از افراد به دنبال راه‌اندازی یک کسب و کار برای خود هستند، ایده جالب و خلاقانه‌ای هم در سر دارند، اما سرمایه اولیه اینکار را ندارند. امروزه آنها می‌توانند به صورت غیر متمرکز و با اعلام ICO خود، از همه مردم در هر جای دنیا سرمایه جذب کنند.

بجز توکن‌های پایه اتریوم (Ether_Base) توکن‌های دیگری مثل EOS، NEO، ICON و کاردانو که روی یک بلاکچین جدا پیاده شدند، وارد بازار شده‌اند و برنامه‌های غیرمتمرکز زیادی روی آنها انجام می‌شود.

در این روش، یک سرمایه‌گذار توسط یک قرارداد هوشمند که روی بستر بلاکچین نوشته شده است، درخواست توکن مورد نظر برای سرمایه‌گذاری را ارسال می‌کند. در مقابل، شرکت مقداری از توکن را به نسبت قیمت ارز خریداری‌شده توسط سرمایه‌گذار برای او میفرستد. برخی از پارامترهای سرمایه‌گذاری سنتی مانند مقدار حداقلی و حداکثری بودجه مورد نیاز برای جمع‌آوری و تعیین مقداری بودجه برای پاداش در قراردادهای هوشمند نیز رعایت شده است.

تاریخچه پیدایش ICO

 اولین ICO در ۳۱ جولای ۲۰۱۳ توسط پروژه Mastercoin برگزار شد. این پروژه به رهبری براک پیرس و اسکات واکر به طور رسمی با یک اعلام عمومی برای جمع‌آوری بودجه راه‌اندازی شد که در آن هر کس می‌توانست با ارسال بیت کوین به یک آدرس کیف پول خاص، سهام یا همان توکن Mastercoins را بخرد. با به بار نشستن پروژه و بالا رفتن ارزش سهام این تیم، سرمایه گذاران می‌توانستند توکن خود را در بازار بفروشند و از این طریق به سود برسند. در این پروژه ۵۰۰ نفر شرکت کردند و چیزی حدود ۴۷۰۰ بیت کوین جمع‌آوری شد که معادل با ۵ میلیون دلار در آن زمان بود. قیمت بیت کوین در دسامبر همان سال از ۱۰۰ دلار به ۱۰۰۰ دلار افزایش پیدا کرد.

ICO که جهان را تغییر داد توسط بنیانگذار اتریوم، ویتالیک بوترین در سال ۲۰۱۴ رهبری شد. براساس گزارش خبرگزاری کوین‌تلگراف، حدود ۱۲ ساعت پس از آغاز شروع فروش توکن، ۷.۴ میلیون اتر فروخته شد که در آن زمان معادل حدود ۳،۷۰۰ بیت کوین یا ۲.۳ میلیون دلار بود. گزارش‌ها حاکی از آن است که او بیش از ۱۵ میلیون دلار برای راه‌اندازی پروژه جمع‌آوری کرد و شروع به گسترش پلت‌فرم خود کرد. پروتکل ERC20 اتریوم،  تحول عظیمی روی  ICO  ایجاد کرد و باعث شد اتریوم به بستری برای برگزاری ICO تبدیل شود و مدل سنتی آن را به کلی تغییر داد.

تفاوت‌های ICO با سیستم‌های سنتی جمع‌آوری بودجه

با این وجود که ICOها به زودی به طور کامل جایگزین سرمایه‌گذاری‌های سنتی نخواهند شد، اما مطمئنا دسترسی غیر متمرکز به سرمایه، مدل‌های جمع‌آوری کمک‌های مالی سنتی را مختل می‌کند. یک ICO، تکنولوژی پایه آن و قراردادهای هوشمند، اساسا شبیه Kickstarter یا Indiegogo است. فرض کنید یک شرکت پروژه‌ای دارد که می‌خواهد آن را اجرا کند و بودجه لازم را ندارد، در گزارشی تحت عنوان وایت پیپر، جزئیات پروژه خود، زمان شروع و اتمام کار، مقدار بودجه مورد نیاز، ایده مورد نظر و تیم تشکیل دهنده را به صورت عمومی اعلام می‌کند. معمولا در وبسایت رسمی یا شبکه های مجازی این وایت پیپر منتشر شده و همه مردم در سراسر دنیا می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. اما Kickstarter یا Indiegogo صندوق‌هایی هستند که شرکت‌ها می‌توانند به صورت وام بودجه را تامین کنند.

در روش های سنتی بودجه مورد نیاز برای یک پروژه توسط نهادهای مرکزی تامین می‌شد. این یعنی بعد از بازدهی و سوددهی پروژه، درآمد حاصل بین شرکت و سرمایه‌گذار متمرکز تقسیم می‌شد، اما به روش ICO هرکس در هر جای دنیا می‌تواند در یک پروژه سهیم شود و از درآمد حاصل آن سود ببرد. از طرفی به روش های سنتی این احتمال وجود دارد که در بودجه مورد نیاز تقلب یا تخلفی رخ دهد (برای مثال همه پول مورد نیاز به شرکت اهدا نشود)، اما با ICO چون پول مستقیما توسط قرارداد هوشمند از مردم به تیم پروژه انتقال می‌یابد، نهاد واسطه‌ای در این بین وجود ندارد که شاهد تخلف احتمالی باشیم.
مدتی پیش گزارش شد که Indiegogo نیز یک بلاکچین ایجاد کرده تا سیستم جمع‌آوری بودجه نوین را پیاده سازی کند. این نشان می‌دهد که سیستم های سنتی متوجه ویژگی‌های کاربردی ICO شده‌اند و تمایل دارند از آن استفاده کنند.

ارتباط اتریوم با ICO

در سال ۲۰۱۷، بلاکچین اتریوم تبدیل به بستری برای برگزاری ICO شد. تا پایان ۲۰۱۷، ۹۰٪ توکن‌های ایجاد شده برای ICOها روی اتریوم پیاده شد. این آمار طبق لیست کوین‌مارکت‌کپ اعلام شده که معتبرترین منبع قیمت و حجم معاملات ارزهای موجود در بازار است. در اینجا به دلایلی اشاره می‌کنیم که چرا اتریوم توانست چنین قابلیت گسترده‌ای داشته باشد:

  1. قابلیت نوشتن قرارداد هوشمند روی بستر اتریوم که باعث شد توسعه‌دهندگان به راحتی بتوانند برنامه‌های غیرمتمرکز خود را روی آن بنویسند و اجرا کنند.
  2. محبوبیت پروتکل ERC20 اتریوم که این مزیت را برای اکسچنج‌ها ایجاد می‌کرد تا به راحتی بتوانند توکن‌های جدید را به پلت فرم خود اضافه کنند.
  3. سرمایه‌گذارانی که در پروژه اتریوم شرکت کردند، در همین چند سال سود زیادی بردند و علاقه شدیدی به گسترش سرمایه‌گذاری های خود روی توکن‌های دیگر پیدا کردند.

همه این عوامل دست در دست هم داد تا اتریوم سال به سال جذاب‌تر و محبوب‌تر شود. البته این حجم از توکن‌های موجود روی بستر اتریوم و گستردگی جهانی، آن را با مشکل مقیاس‌پذیری مواجه کرده و شاید چالش‌های زیادی پیش پای توسعه‌دهندگان و برنامه نویسان این پروژه قرار دهد.

با به بلوغ رسیدن مدل ICO، نیاز به انطباق و تکامل آن با بازار بیشتر احساس می‌شود. تخلفات رخ داده در این مدت، هک و کلاهبرداری ها و مقررات دولتی نیاز به مدیریت بهتر و اصلاحاتی دارد. در ماه دسامبر، ویتالیک بوترین و Jason Teutsch، بنیانگذار پروژه بلاکچینی TrueBit، یک وایت پیپر ۱۵ صفحه‌ای را با توصیف نوع جدیدی از ICO به نام  «عرضه تعاملی پول» معرفی کردند.

مشکل اصلی که آن‌ها امیدوارند با این طرح جدید حل شود، محدود کردن تاثیراتی است که تبلیغات و حواشی می تواند روی ICO بگذارد. در حقیقت هدف کاهش اثر پامپ و دامپ قیمت توکن است که منجر به نوسانات شدید در قیمت‌گذاری ICO های اخیر شده‌است. آن‌ها امیدوارند که این کار را به دو طریق انجام دهند:

  1. حذف کردن حداکثر میزان بودجه. این موضوع تا به امروز باعث شده سرمایه گذاران از ترس اینکه نتوانند توکن مورد نظر خود را خریداری کنند، برای خرید هجوم آورند و  در عرض چند دقیقه قیمت توکن به شدت افزایش پیدا کند یا اصطلاحا پامپ شود.
  2. به سرمایه گذاران اجازه داده شود تا خرید خود را لغو کنند. این کار باعث می شود زمانیکه قیمت به شدت افزایش پیدا کرده، اگر کسی در زمان خرید منصرف شده باشد، خرید خود را لغو کند و اجازه دهد تا دیگران در صورت تمایل خرید کنند. طبق وایت پیپر منتشر شده: اکثر کاربران معمولا بر اساس رفتارهای دیگر خریداران به بازار وارد یا خارج می‌شوند. با این روش می‌توان ارزش‌گذاری را به سمت تعادل در بازار حرکت دهیم.

اخیرا، ویتالیک مقاله دیگری را در مورد گسترش مفهوم و آینده ICO منتشر کرده که یک سیستم خودمختار غیرمتمرکز را با ICO ترکیب کرده و نام آن را DAICO گذاشته است. او ادعا می‌کند که این کار پیچیدگی و ریسک مرتبط با ICOها را با توزیع قدرت به حداقل می‌رساند. برای مثال، این کار مانع از کلاهبرداری صندوق‌های بزرگ می‌شود. موارد زیادی را در این مدت مشاهده کردیم که بعد از جمع‌آوری بودجه، پروژه عملی نشده و پول جمع شده در حقیقت دزدی شده است. این مکانیزم طوری تعریف شده که اگر پروژه در مرحله اجرا قرار گرفت، سرمایه‌گذاران با رسیدن به یک اجماع اجازه دسترسی به بودجه را به تیم پروژه می دهند و در صورت اتمام پروژه مطمئن می شوند که سود به آنها باز خواهد گشت. اگر چه سیستم‌های رای‌گیری هم از هر نوع، همیشه مستعد دستکاری هستند، اما مفهوم در اینجا به حفاظت سیستم در مقابل کلاهبرداری کمک خواهد کرد.

چه جایگزین‌هایی برای ICO وجود دارد؟

راه‌های دیگری نیز وجود دارند که بتوان توکن‌ها را توزیع کرد. به عنوان مثال، یک پروژه بلاکچین تصمیم می‌گیرد که توکن‌های خود را به صورت رایگان توزیع کند. این توزیع را بین کابران یک جامعه (مثلا جامعه بیت کوین) انجام می‌دهد. در حقیقت یک تیم با این کار، بجای اینکه هزینه تبلیغات بپردازد، توکن‌هایش را رایگان به کاربران می‌دهد و این انگیزه را در آنها ایجاد می‌کند تا در گسترش و افزایش استفاده پلت فرم مشارکت کنند. این روش تقریبا به نوعی جمع‌آوری بودجه شبیه است و به آن ایردراپ می‌گویند.

آینده ICO

دسترسی غیر متمرکز به سرمایه به عنوان یک نیروی محرک در مرحله اولیه آغاز سرمایه‌گذاری، مفهومی اساسی و البته الزامی برای دنیای امروز است. با ظهور پلت‌فرم های جدید نظیر EOS و شروع به گرفتن سهم بازار از اتریوم، این تکنولوژی روز به روز بالغ‌تر خواهد شد و رشد خواهد کرد.

نظر شما راجع به این روش جدید برای جذب سرمایه چیست؟ آیا این روش می‌تواند کمک کند تا ایده‌های خلاقانه به صورت غیرمتمرکز پیاده شوند؟

ارسال نظر

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد!

avatar
  اشتراک  
اطلاع از